اثر-سن-مادر-بر-عملکرد-فرزندان-در-طیور

اثر سن مادر بر عملکرد فرزندان در طیور 03 آذر 1397

گله‌های مادر در خلال یک دوره تولید (۲۰ تا ۶۴ هفتگی) دچار تغییرات وسیعی در خصوصیات ظاهری و تولیدی نظیر میانگین عملکرد می‌شوند.

در طول این دوره ۴۰ هفته‌ای، تولید تخم مرغ (در مقایسه با نژاد لگهورن) از اوج تولید که بالای ۸۰ درصد می‌باشد، به ۶۰-۵۵ درصد در انتهای دوره تولید کاهش می یابد. این کاهش مقدار تولید با حدود ۵۰ درصد افزایش در اندازه تخم مرغ همراه است. در حالی که پرندگان جوان تخم مرغ‌هایی تولید می‌کنند که وزن آنها به سختی به ۵۰ گرم می‌رسد، وزن تخم مرغ در پرندگان مسن اغلب بیش از ۷۰ گرم می‌باشد. این افزایش در اندازه تخم مرغ تا حدودی متناسب با تغییر وزن بدن پرنده می‌باشد، به طوری که وزن یک پرنده مسن (در انتهای دوره تولید) اغلب ۵۰ درصد بیشتر از وزن همان پرنده در شروع دوره تولید می‌باشد. بنابراین مرغان مادر مسن تفاوت دارند. این که تفاوت‌ها چگونه و به چه میزان عملکرد جوجه‌های گوشتی حاصل از آنها را تحت تأثیر قرار می‌دهد، مسئله قابل بحث است. معمولا وزن جوجه با توجه به فاصله زمانی بین تفریح تا توزین بین ۶۸-۶۱ درصد وزن تخم مرغ است. انتظار می‌رود که وزن جوجه‌ها با افزایش اندازه تخم مرغ قابل جوجه‌کشی از ۵۰ گرم به ۷۰ گرم و با فرض این که متوسط راندمان تبدیل تخم مرغ به جوجه ۶۴ درصد باشد؛ وزن جوجه‌های تولیدی گله‌های مادر از ۳۲ گرم در ابتدای دوره تولید به ۴۵ گرم در انتهای دوره تولید افزایش خواهد یافت. حدود ۱۰ گرم از افزایش وزن آلبومین و زرده، ناشی از افزایش وزن کلی تخم مرغ از ۴۷ گرم به ۶۹ گرم می‌باشد و همین ۲۰ گرم افزایش در مواد مغذی است که باعث افزایش وزن جوجه‌های به دست آمده از مرغان مادر مسن می‌شود. بدیهی است که تمام این مواد مغذی اضافی بلافاصله مورد استفاده جنین قرار نخواهد گرفت، بلکه با افزایش سن گله مادر، جوجه‌ها کیسه زرده بزرگتری در حفره شکمی خود خواهند داشت؛ در عین حال ممکن است این زرده اضافی که موجب ازدیاد وزن جوجه یک روزه شده است، به طور کامل جهت رشد مورد استفاده قرار نگیرد. معمولا موقعی که آب و غذای کافی در دسترس باشد، کیسه زرده به طور کامل استفاده نخواهد شد. در شرایطی که استقرار جوجه‌ها در سالن با تاخیر انجام شود، کیسه زرده تقریباً به طور کامل تخلیه و جذب می‌شود و اهمیت این منبع با ارزش آب و انرژی را که حاصل از تجزیه چربی‌ها و پروتئین‌های زرده است را مشخص می‌کند. بنابراین تحمل و مقاومت جوجه‌های حاصل از گله‌های مادر مسن‌تر نسبت به تاخیر استقرار در سالن پرورش در مقایسه با جوجه‌های حاصل از گله‌های مادر جوان قبل از استقرار در سالن به مدت ۲۴ ساعت در کارتن‌های حمل جوجه نگهداری شوند، حداقل یک درصد کاهش وزن بیشتری خواهند داشت.

 تغییر در ترکیبات زرده
طی مطالعه‌ای همگام با افزایش سن گله مادر در طول ۳۰ هفته، وزن جوجه‌های یکروزه ۵ گرم افزایش یافت. در تخم‌ مرغ‌های حاصل از گله مادر مسن‌تر علاوه بر افزایش مقدار زرده و آلومین قابل دسترس برای جنین، تغییرات اندکی نیز در ترکیب زرده به وجود می‌آید. برای مثال تغییرات قابل توجهی در میزان چند اسید چرب تشکیل دهنده زرده گزارش شده است، به طوری که وقتی سن گله مادر از ۳۰ هفته بیشتر می‌شود مقدار اسید پالمیتولئیک از ۷ درصد به ۲ درصد کاهش می‌یابد. مشخص نیست که آیا این تغییر در ترکیب چربی زرده می‌تواند اثر مثبتی بر مراحل رشد بعدی جوجه‌ها داشته باشد یا نه. شاید موضوع مهم این باشد که گلوکز و تری گلیسرید خون جوجه‌های حاصل از گله‌ یا مادر مسن‌تر به ترتیب ۵ و ۱۰ درصد بالاتر است. این تغییرات در جوجه‌های بزرگ و کوچک یک هیچ نیز قابل مشاهده است. به نظر می‌رسد تخم‌مرغ های بزرگ تر صرف نظر از این که از پرندگان مسن‌تر یا از پرندگان سنگین‌تر حاصل شده باشند، جوجه‌هایی تولید می‌کنند که سطح گردش مواد مغذی آنها در دوره قبل از شروع تغذیه دستی بیشتر از بقیه است.
 
 سایر عوامل موثر

تفسیر اثرات سن گله مادر بر سرعت رشد جوجه‌های گوشتی همیشه ساده نیست، بنابراین تفاوت‌های مشاهده شده در نتایج می‌تواند ناشی از این مسئله باشد. یکی از موارد مهمی که باعث بروز اشتباه در تفسیر نتایج می‌شود فصل است. جوجه‌های تولید شده این گله در اواسط دوره تولید بیشتر در معرض استرس گرمایی بوده‌اند که این موضوع احتمالا باعث کاهش سرعت رشد آنها خواهند شد. در شرایط تجاری، کوچکترین تغییر در ترکیب خوراک و وضعیت سلامتی گله باعث ایجاد تغییراتی در دوره تولید آنها می‌شود. از آن جهت که جوجه‌کشی مجدد برای یک تخم مرغ غیر ممکن است، پس اطلاعات معتبر و قابل اطمینان باید از گله‌هایی بدست آید که در محیط کنترل شده قرار داشته و از جیره‌های برخوردار از مواد غذایی مشخص و ثابت استفاده می‌کنند. البته حتی در چنین شرایطی نیز بهتر است آزمایش‌ها تکرار شوند. با توجه به این که وزن لاشه در حدود ۷۰ تا ۷۵ درصد وزن زنده می‌باشد، بنابراین به طور منطقی می‌توان چنین نتیجه گرفت که میزان بهبود و افزایش وزن لاشه به ازای افزایش سن گله مادر و تخم مرغ باید کمتر از بهبود ایجاد شده در مورد وزن زنده باشد. اما بیشترین اثر افزایش سن گله مادر، افزایش راندمان لاشه می‌باشد که مستقل از افزایش وزن زنده مورد مطالعه قرار گرفته است. تأثیر سن گله مادر بر راندمان لاشه و ترکیبات آن می‌تواند مبنایی برای مطالعات و تحقیقات بیشتر باشد.

نویسنده : یوسف نادری، گروه علوم دامی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد آستارا

منبع : نشریه علوم مرغداری و دامپروری

گروه علمی داتلیکس

مطالب پیشنهادی
نقش-پریدوکسین-در-طیور
نقش پریدوکسین در طیور
ویتامین B6 (پریدوکسین) نقش مهمی در متابولیسم اسیدآمینه، کربوهیدرات و چربی دارد. هم‌چنین نقش مهمی در تولید انرژی در چرخه...
چه-سوسیس-و-کالباسی-بخریم؟
چه سوسیس و کالباسی بخریم؟
یکی از مسائلی که معمولا مصرف‌کنندگان با آن مواجه هستند، بحث انتخاب محصولات غذایی است. هر محصول غذایی بسته به شرایط تولید...
رعايت-مصرف-متعادل-مواد-معدني-در-جيره-گاو-شيري
رعايت مصرف متعادل مواد معدني در جيره گاو شيري
مصرف بيش از اندازه مواد معدني كم مصرف از قبيل روي، مس و منگنز در جيره گاو شيري نه تنها از نظر اقتصاد دامداري هزينه بردار...
ضرورت-خوراندن-ماك-به-گوساله-نوزاد
ضرورت خوراندن ماك به گوساله نوزاد
خوراندن ماك يا آغوز به گوساله هاي نوزاد كه عاري از ايمني بوده و در مقابل عوامل بيماري زا هيچ گونه مصونيتي ندارند موجب اف...
معرفی-شرکت-لابراتوارهای-داروسازی-ارس-بازار
معرفی شرکت لابراتوارهای داروسازی ارس بازار
در سال 1374 در شهرک صنعتی شهرستان آمل واقع در استان مازندران تاسیس گردید. این شرکت فعالیت خود را با تولید انواع مکمل های...
مروري-بر-بيماری-تب-برفکی
مروري بر بيماری تب برفکی
بدون شك در طول تاريخ بروز بيماري‌هاي دامي، تب برفكي يكي از شاخص ترين و مهمترين بيماري ويروسي حيوانات زوج سم است كه از دی...
اهمیت-پـرورش-شتـرمـرغ
اهمیت پـرورش شتـرمـرغ
شترمرغ از جمله پرندگانی می باشد که امروزه پرورش آن در جهان رو به افزایش است. به طوری که بر اساس برخی از آمارها، در حال ح...
تب-خونریزی-دهنده-کریمه-–-کنگو-(CCHF)
تب خونریزی دهنده کریمه – کنگو (CCHF)
مقدمه تب هموراژیک کریمه – کنگو (Crimean Congo Haemorrhagic Fever) بیماری مهلک ویروسی قابل انتقال بین انسان و حیوان بو...